Is circulair écht duurder? Een veelvoorkomende misvatting

Circulaire oplossingen worden nog vaak gezien als een duurdere keuze. Maar klopt die aanname wel?

Een veelvoorkomende aanname binnen gemeenten is dat circulaire oplossingen duurder zijn dan traditionele alternatieven. Begrijpelijk, want budgetten zijn niet onbeperkt en projecten moeten uitvoerbaar blijven. Tóch is de aanname dat circulaire oplossingen duurder zijn niet altijd juist.

Of circulaire keuzes duurder of goedkoper zijn, hangt sterk af van de manier waarop je naar de kosten kijkt. Alleen op het moment van investeren? Of ook over de jaren daarna? Vanuit een breder perspectief hoeven kosten over de gehele levensduur namelijk helemaal niet hoger uit te vallen.

In dit artikel nemen we je graag mee in de werkelijke kosten van circulaire oplossingen en lees je:

Waarom circulair duurder lijkt

Gemeenten sturen vaak op projectbudgetten, jaarbudgetten en planningen. Projectleiders, vastgoedbeheerders en technisch beheerders moeten keuzes maken die passen binnen:

Beschikbare middelen;
Uitvoerbare planning;
Beheersbare risico’s.

De initiële investering is daarbij simpelweg het meest zichtbaar. Een offertebedrag ligt concreet op tafel en alternatieven zijn snel naast elkaar te leggen. Daardoor lijkt de vergelijking eenvoudig: optie A is goedkoper dan optie B.

De initiële investering is daarbij simpelweg het meest zichtbaar. Een offertebedrag ligt concreet op tafel en alternatieven zijn snel naast elkaar te leggen. Daardoor lijkt de vergelijking eenvoudig: optie A is goedkoper dan optie B.

“Circulariteit wordt het nieuwe normaal” – Erik van Emst, Rayonmanager Derbigum

Total Cost of Ownership

Goedkoper inkopen is niet altijd hetzelfde als een goedkopere keuze. Een in aanschaf goedkopere oplossing kan op termijn duurder uitpakken door snellere vervanging, meer onderhoud of hogere kosten aan het einde van de levensduur.

Daarom is het logischer om niet alleen naar de aanschafprijs te kijken, maar naar de totale kosten over de levensduur. Oftewel Total Cost of Ownership (TCO). Niet als ingewikkeld financieel model, maar als praktische vraag: wat kost deze oplossing ons écht gedurende de gebruiksperiode?

Neem TCO mee in je overweging

De levensduur is een belangrijk onderdeel van je financiële afweging. Want hoe lang gaat een dak mee? En hoe vaak moet je het binnen de gebruiksperiode van een gebouw vervangen? Neem de Total Cost of Ownership van een oplossing daarom mee in je afweging voor een eerlijk vergelijk.

Een traditionele oplossing kan in aanschaf goedkoper zijn, maar als deze na 20 à 25 jaar aan vervanging toe is, terwijl een circulair of duurzamer alternatief soms wel tot 50 jaar meegaat, verandert dat de vergelijking. Dan gaat het niet alleen om aanschafprijs, maar óók om:

  • Materiaalgebruik;
  • Vervangingskosten;
  • Onderhoudsintervallen;
  • Impact van nieuwe werkzaamheden.

Vooral bij gemeentelijk vastgoed en openbare ruimte is dat relevant. Beslissingen binnen een projectfase hebben namelijk vaak jarenlang gevolgen voor beheer, onderhoud en exploitatie.

Restwaarde telt mee

In traditionele kostenmodellen eindigt een product of bouwdeel vaak als afval- of sloopkostenpost. Aan het einde van de levensduur wordt het verwijderd, afgevoerd en verwerkt.

Circulaire oplossingen hebben een ander uitgangspunt. Materialen zijn zo veel mogelijk ontworpen voor hergebruik, demontage, recycling of behoud van waarde. Denk aan:

Losmaakbaarheid;
Terugnameafspraken;
Materiaalpaspoorten;
Restwaarde.

Die waarde is niet altijd direct financieel hard te maken. Toch is het steeds relevanter.

Restwaarde is daarin een belangrijke factor. Losmaakbaar bevestigde circulaire oplossingen zijn relatief eenvoudig te verwijderen en te recyclen. Daardoor behouden ze waarde en schrijf je ze niet volledig af.

De restwaarde van het totale gebouw blijft, bij gebruik van circulaire oplossingen, dus hoger waardoor je minder afschrijvingskosten hebt. Dat levert op lange termijn een andere businesscase op dan een oplossing die na gebruik vooral kosten meebrengt.

No Roof To Waste

Met het No Roof To Waste-programma geeft Derbigum hier concreet invulling aan. Binnen dit programma krijgen gebruikte bitumineuze dakbanen een tweede leven als hoogwaardige grondstof voor nieuwe Derbigum dakbanen. Zo blijven waardevolle materialen in de keten en gaat er zo min mogelijk grondstof verloren.

CO₂-impact en milieuprestatie

Gemeenten hebben steeds vaker duidelijke doelen rondom CO₂-reductie, circulair inkopen, klimaatbeleid en duurzaam vastgoedbeheer. Dan is het logisch om milieuprestaties mee te nemen in de afweging tussen kosten en waarde.

Een oplossing met een lagere milieu-impact kan namelijk bijdragen aan het behalen van beleidsdoelen, aanbestedingscriteria of duurzaamheidsprogramma’s. Wie CO₂-impact, materiaalgebruik en circulariteit belangrijk vindt, moet die factoren ook meenemen in de vergelijking.

CO2-schaduwprijs

Zo hebben de eerste overheden zelfs al financiële waarde (CO2-schaduwprijs) toegekend aan CO₂-impact. Dat maakt verborgen klimaatkosten inzichtelijk om mee te nemen in investeringsbeslissingen.

Oplossingen met een lagere CO₂-impact zorgen op die manier logischerwijs voor een lagere (hypothetische) kostprijs.

Stel de juiste vragen

Dat men circulaire oplossingen als duurder ervaart, zegt vaak vooral iets over het gekozen perspectief dan over de daadwerkelijke kosten. Door de juiste vragen te stellen kun je als duurzaamheidsmanager de vergelijking scherper maken. Wil je de échte kosten in kaart brengen, stel dan vragen als:

Over welke periode vergelijken we de kosten?
Zijn onderhoud en vervanging meegenomen?
Wat gebeurt er met materialen aan het einde van de levensduur?
Hoe draagt deze keuze bij aan CO₂- en circulariteitsdoelen?
Past deze oplossing bij toekomstige inkoopcriteria, wetgeving of gemeentelijk beleid?

Die vragen maken de kostenvergelijking tussen een circulaire oplossing en een traditionele oplossing een stuk eerlijker.

Van overtuigen naar afwegen

Als duurzaamheidsmanager hoef je niet te beweren dat circulair goedkoper is. Dat is net zo ongenuanceerd als zeggen dat circulair duurder is.

Het sterkere argument is: circulaire keuzes verdienen een eerlijke vergelijking. Een vergelijking waarin niet alleen aanschaf telt, maar ook uitvoerbaarheid, risico, onderhoud, levensduur en beheer. Juist daarmee ontstaat een onderbouwing richting projectleiders, vastgoedbeheerders en technisch beheerders. Zo verschuift het gesprek van overtuiging naar afweging.

En maak die afweging al vroeg in het project. Want wanneer circulariteitseisen vanaf de beginfase helder zijn, gaat het gesprek niet langer alleen over kosten, maar ook over milieu-impact, levensduur en toekomstwaarde.

Praktijkcase

In Roermond heeft woningcorporatie Wonen Zuid hun dak vernieuwd. Zij hebben bewust de keuze gemaakt voor de overstap van traditionele dakbedekking naar een circulaire oplossing van Derbigum. In dit project waren circulariteit en energie-efficiëntie dan ook het uitgangspunt.

Meer weten? Ontdek dit project!

Neem contact op

Benieuwd welke circulaire keuzes binnen jouw vastgoedportefeuille haalbaar zijn? Onze adviseurs denken graag met je mee in een vrijblijvend gesprek!

Contact opnemen
Scroll naar boven